Gần đây, tờ The Times đã có bài viết bàn về những ảnh hưởng mà việc Manchester City bị nghi vi phạm quy định tài chính của Premier League có thể gây ra đối với thành tựu lịch sử của đội bóng, đối với Guardiola cũng như danh tiếng cá nhân của các cầu thủ.

Bài viết cho rằng, nếu các cáo buộc liên quan cuối cùng được xác nhận, sự huy hoàng trong quá khứ của Man City có thể sẽ bị xem xét lại, và những cầu thủ, HLV không trực tiếp tham gia vào hành vi vi phạm cũng có thể vì thế mà phải hứng chịu "tai bay vạ gió", nhiều thành tựu trong sự nghiệp của họ có lẽ đều sẽ bị gắn một dấu hoa thị khó có thể xóa bỏ.

Dưới đây là nội dung bài chuyên mục

Rodri là một cầu thủ nghiêm túc, thẳng thắn, không màu mè. Hôm thứ Sáu, anh tham dự buổi họp báo trước trận đấu của đội tuyển tại sân Wembley, và được yêu cầu bày tỏ quan điểm về việc Man City bị xác định có hành vi vi phạm trong những năm họ đứng trên đỉnh bóng đá Anh.

"Lập trường của các cầu thủ khác với các bạn. Chúng tôi luôn cố gắng giữ thái độ tích cực. Tất cả những gì chúng tôi đạt được, không ai có thể lấy đi."

Nhưng đáng tiếc là, có những thứ thực sự có thể bị lấy đi, và theo một nghĩa nào đó, cũng đáng bị lấy đi.

Nếu cuối cùng Man City bị kết luận có tội ở phần lớn trong số 115 cáo buộc vi phạm quy định của Premier League, và kháng cáo thất bại, thì kết quả duy nhất đáng tin cậy là tước bỏ những chiếc cúp vô địch mà Man City giành được trong thời gian vi phạm.

Giai đoạn Man City bị cáo buộc vi phạm là từ mùa giải 2009/10 đến mùa giải 2017/18. Trong thời gian này, Man City đã 3 lần vô địch giải đấu, và giành 4 danh hiệu cúp quốc nội.

Còn việc những danh hiệu sau đó có nên bị tuyên bố vô hiệu hay không thì tồn tại những tranh luận phức tạp hơn. Về cá nhân tôi, tôi vẫn chưa thể hoàn toàn chắc chắn về điều này, nhưng tôi cũng đồng tình với quan điểm "những danh hiệu này cũng nên bị hủy bỏ".

Suy cho cùng, từ mùa giải 2018/19, cho đến khi nhiệm kỳ dẫn dắt Man City của Guardiola kết thúc vào mùa hè năm nay — tức là toàn bộ giai đoạn sự nghiệp của Rodri ở Anh — liệu Man City có luôn tận dụng mọi lợi thế có được từ vi phạm tài chính hay không? Hơn nữa, họ thậm chí còn đặt nghi vấn và phủ nhận toàn bộ quy trình xác định họ có tội hay không, chẳng phải vậy sao?

Nói cách khác, nếu Man City đã bị phán quyết vào năm 2018, tức là khi tờ Der Spiegel lần đầu tiên phát đi cảnh báo tới giới bóng đá về việc Man City bị nghi vi phạm có hệ thống trên quy mô lớn thông qua loạt bài dựa trên các email bị rò rỉ, thì khi đó Man City có thể đã phải đối mặt với án phạt tiền, trừ điểm, thậm chí xuống hạng. Nếu thực sự như vậy, liệu Guardiola, Rodri và đội Man City lấp lánh ánh sao đó có còn xuất hiện trước mắt chúng ta không?

Tuy nhiên, đối với một người hâm mộ bóng đá như tôi, đồng thời cũng là một nhà báo lấy việc đánh giá và so sánh thành tựu của cầu thủ, HLV làm nghề nghiệp, câu hỏi thực sự gây đau đớn lại nằm ở một tầng khác.

Giờ đây rốt cuộc chúng ta nên nhìn nhận thế nào về những cầu thủ vĩ đại và những HLV vĩ đại đã xây dựng danh tiếng trong một đội bóng mà có lẽ vốn không nên tồn tại?

Chẳng hạn, màn trình diễn mà Yaya Touré và David Silva thể hiện khi khoác áo xanh da trời, chúng ta rốt cuộc nên trân trọng đến mức nào?

Họ đều là những cầu thủ tôi yêu thích nhất trong kỷ nguyên Premier League. Tất nhiên, không ai phủ nhận năng lực và phẩm chất tinh thần của bản thân họ là vĩ đại.

Nhưng những thành tựu thực tế mà họ đạt được rốt cuộc có bao nhiêu giá trị?

Không nghi ngờ gì, nếu bạn ở trong một đội bóng xuất sắc, dưới sự dẫn dắt của một HLV thiên tài tầm cỡ lịch sử, sát cánh cùng những cầu thủ xuất sắc khác, thì việc tạo ra bàn thắng, ghi bàn cũng như kiểm soát trận đấu đều sẽ trở nên dễ dàng hơn.

Nhưng những cầu thủ của các câu lạc bộ khác cùng nằm trong hệ thống đánh giá với họ lại không có lợi thế như vậy, vì vậy muốn đạt được thành tích tất nhiên sẽ khó khăn hơn nhiều. Huống hồ, nếu bản thân lợi thế này vốn không nên tồn tại thì sao? Điều này có giống như việc chúng ta cố gắng đánh giá sự nghiệp của một tay đua F1 huyền thoại, nhưng sau đó mới phát hiện ra chiếc xe anh ta lái là xe đua bất hợp pháp?

Nhưng có lẽ, vấn đề mà bóng đá phải đối mặt còn phức tạp hơn F1.

Những môn như F1 hay đua xe đạp gần với môn thể thao cá nhân hơn, vì vậy chúng ta có thể tách riêng thành tựu cá nhân ra để đánh giá. Chúng ta có thể xóa bỏ các kỷ lục liên quan, hoặc thêm một dấu hoa thị bên cạnh kỷ lục, rồi tiếp tục thảo luận.

Trên thực tế, trong hồ sơ chính thức của Tour de France, giai đoạn từ năm 1999 đến năm 2005 — tức thời kỳ Lance Armstrong, người đã thân bại danh liệt, vô địch 7 năm liên tiếp — giờ đây chỉ ghi "không có nhà vô địch".

Đối với những người hâm mộ cuồng nhiệt môn đua xe đạp, họ có thể chấm dứt việc đánh giá Armstrong, loại anh ta ra khi thảo luận về tay đua xuất sắc nhất lịch sử.

Vậy bóng đá phải làm sao?

Khi chúng ta thảo luận về tiền vệ xuất sắc nhất, sáng tạo nhất trong lịch sử Premier League, có nên loại De Bruyne ra không?

Hay nên tính anh ấy vào?

Nếu chọn cách sau, thì chúng ta phải tách biệt những đóng góp của anh ấy trên sân với những lợi thế mà đội bóng và cách vận hành câu lạc bộ của anh ấy mang lại để đánh giá.

Không ai phủ nhận De Bruyne là một cầu thủ vĩ đại. Nhưng vấn đề là, anh ấy rốt cuộc vĩ đại đến mức nào? Giờ đây, khi xem những đoạn highlight của De Bruyne trong thời gian khoác áo Man City, chúng ta còn có thể hoàn toàn không bị ảnh hưởng bởi bất kỳ yếu tố nào khác, chỉ mang theo sự trầm trồ và thưởng thức thuần túy để nhìn những hình ảnh đó không?

Một phản ứng phổ biến của người hâm mộ Man City là họ thất vọng về câu lạc bộ.

Nhưng đồng thời, họ cũng sẽ nói rằng những tin tức này không xóa đi những hành trình khó tin mà họ đã trải qua suốt chặng đường, cũng như sự phấn khích và niềm vui mà quá trình đó mang lại cho họ.

Phản ứng như vậy hoàn toàn có thể hiểu được.

Nhưng là người hâm mộ trung lập, chúng ta phải làm sao?

Năm 2012, bàn thắng quyết định chức vô địch mà Agüero ghi được là một trong những khoảnh khắc nghẹt thở nhất, khó tưởng tượng nhất mà chúng ta từng thấy trong môn bóng đá cho đến nay. Cảnh tượng đó thậm chí khiến người ta cảm thấy không biên kịch nào có thể viết ra được kịch bản như vậy.

Nhưng giờ đây, chúng ta buộc phải hỏi: bàn thắng đó của Agüero bây giờ rốt cuộc còn giá trị gì? Khi đó nó rốt cuộc có ý nghĩa gì? Khi chúng ta làm tuyển tập những khoảnh khắc huy hoàng nhất lịch sử Premier League, liệu hình ảnh này có còn nên được đưa vào? Hay nên bị xóa khỏi tuyển tập?

Rodri cho rằng người ta không thể lấy đi vinh quang mà anh và các đồng đội đã giành được. "Tất cả những gì chúng tôi đạt được không phải thứ có thể mua bằng tiền. Đó là thứ được tạo nên bằng sự nỗ lực, tình đồng đội, và việc chúng tôi sát cánh chiến đấu, cùng nhau phấn đấu mỗi ngày."

Còn Robertson, người từng khoác áo Liverpool, đối thủ cạnh tranh trực tiếp nhất của Man City, cũng cho biết: "Theo tôi, các cầu thủ Man City đã chứng minh trên sân rằng họ là những cầu thủ đủ xuất sắc. Còn về những cáo buộc này và các vấn đề liên quan khác, tôi không hiểu nhiều. Nhưng họ thực sự là một đội bóng rất xuất sắc, tôi rất thích cạnh tranh với họ. Tôi tuyệt đối không cho rằng các cầu thủ nên bị chỉ trích vì những vấn đề này."

Cả hai quan điểm đều thể hiện thái độ mà một cầu thủ chuyên nghiệp và người cạnh tranh thực thụ nên có.

Đồng thời, nếu cuối cùng Man City bị xác định có tội, thì điều này cũng cho thấy rõ câu lạc bộ Man City rốt cuộc đã gây ra ảnh hưởng nghiêm trọng đến mức nào đối với chính cầu thủ của mình, cũng như tất cả những cầu thủ từng đứng ở phía đối lập với họ.

Nhấn mạnh một lần nữa, những cầu thủ đứng sau những thành công của thời kỳ Man City, kỹ thuật, năng lực mà họ thể hiện trên sân đấu và sân tập cũng như sự nỗ lực mà họ bỏ ra, bản thân không có gì đáng nghi ngờ. Vấn đề thực sự nằm ở chỗ: trong những thành tựu này, bao nhiêu phần đến từ năng lực thuần túy của bản thân cầu thủ? Và bao nhiêu phần đến từ lợi thế có được bằng cách không công bằng?

Và khi chúng ta cố gắng đánh giá Guardiola, vấn đề này trở nên phức tạp hơn.

Thẳng thắn mà nói, đến đây, tôi thậm chí không biết nên bắt đầu từ đâu.

Trí tuệ bóng đá xuất chúng, triết lý thi đấu cũng như khả năng chỉ dạy và truyền cảm hứng cho cầu thủ của ông đã được chứng minh qua Barcelona và Bayern trước khi đến Premier League.

Nhưng khi đánh giá một HLV, chúng ta thường vẫn phải nhìn vào kết quả của ông ấy. Và 10 năm Guardiola trải qua ở Man City chiếm hơn một nửa toàn bộ sự nghiệp huấn luyện của ông. Vậy giờ đây chúng ta rốt cuộc nên nhìn nhận thế nào về 17 danh hiệu quan trọng mà ông giành được trong giai đoạn này?

Gần như mọi HLV đều sẽ nói: "Năng lực của một HLV cuối cùng phụ thuộc vào năng lực của những cầu thủ mà ông ấy có." Nhưng nếu những cầu thủ này được đưa về đội là vì số tiền dùng để chiêu mộ họ đến từ việc vi phạm những quy định mà mọi đối thủ cạnh tranh đều phải tuân thủ, thì cuối cùng chẳng phải chúng ta lại quay về câu chuyện tay đua F1 lái chiếc xe độ trái phép lao qua vạch đích sao?

Hãy cùng nhớ lại một trong những khoảnh khắc vĩ đại mà Guardiola và Man City cùng tạo nên.

Mùa giải 2018/19, Man City cuối cùng xếp thứ nhất với 98 điểm, Liverpool xếp thứ hai với 97 điểm. Hai đội đã có một cuộc đua vô địch đủ để đi vào sử sách, và Man City cuối cùng giành chức vô địch.

Một trong những khoảnh khắc nổi tiếng nhất mùa giải đó là bàn thắng của Kompany, sau này được lan truyền rộng rãi với câu nói "Vinny, đừng sút".

Kompany là cầu thủ duy nhất trong số các huyền thoại của Man City hiện đại không gia nhập đội sau khi tập đoàn Abu Dhabi tiếp quản. Anh ký hợp đồng với Man City vào năm 2008, chỉ một tháng trước khi tập đoàn Abu Dhabi mua lại câu lạc bộ.

Nhưng để giữ Kompany, khi đó Man City vẫn đưa ra cho anh một bản hợp đồng kỷ lục có thời hạn 6 năm.

Bản hợp đồng này được ký sau khi Man City giành chức vô địch Premier League mùa giải 2011/12, một chức vô địch sau này cũng gây tranh cãi, và đến năm 2014, Kompany lại ký một bản hợp đồng gia hạn với mức lương cao với câu lạc bộ.

Chiến thắng trước Leicester City đã giúp Man City thắng trọn 13 vòng cuối cùng của Premier League. Sức mạnh thống trị thể hiện trong giai đoạn nước rút đua vô địch này là điều mà bất kỳ đội bóng nào cũng khó có thể lặp lại.

Những cầu thủ Man City đứng trên sân tối hôm đó cũng trở thành hình ảnh thu nhỏ của việc phía Abu Dhabi sẵn sàng đầu tư những khoản tiền khổng lồ chưa từng có để theo đuổi thành công.

Những cầu thủ ra sân tối hôm đó bao gồm Agüero — người lập kỷ lục phí chuyển nhượng cao nhất lịch sử Man City khi gia nhập; Silva — người được Man City chiêu mộ với giá cao 47 triệu bảng; Ederson — thủ môn đắt giá nhất thế giới khi gia nhập; Laporte — hậu vệ đắt giá thứ hai thế giới khi đó; John Stones — người lập kỷ lục phí chuyển nhượng cho hậu vệ người Anh khi gia nhập; cùng với Gündoğan và Jesus.

Gündoğan và Jesus cuối cùng đều chọn Man City thay vì Barcelona, một yếu tố quan trọng trong đó là Man City có thể đưa ra mức lương cực cao, đồng thời có một trong những HLV được trả lương cao nhất thế giới khi đó — Guardiola.

Nếu Man City luôn tuân thủ các quy định liên quan, liệu bất kỳ điều nào trong số này có còn xảy ra được không? Nếu câu trả lời là không, thì khi chúng ta đánh giá và nhìn lại sự nghiệp của Kompany, khoảnh khắc đó rốt cuộc còn bao nhiêu giá trị?

Như Robertson nói, đây không phải lỗi của các cầu thủ.

Nhưng người cuối cùng phải gánh chịu hậu quả lại là các cầu thủ, di sản lịch sử của họ cũng sẽ vì thế mà bị ảnh hưởng. Thế là chúng ta lại không thể tránh khỏi nghĩ đến Lance Armstrong.

Trong lòng Armstrong chưa bao giờ từ bỏ 7 "chức vô địch" Tour de France, thậm chí trên một bức tường trong nhà anh ta còn treo 7 chiếc áo vàng "vô địch".

Nhưng thế giới này đã không còn coi Armstrong là nhà vô địch nữa.

Và đối với Armstrong, dường như chúng ta có thể đưa ra phán đoán tương đối đơn giản: "Anh ta đã tự mình gian lận, và cố gắng che giấu sự thật đó."

Tuy nhiên, các cầu thủ Man City, Guardiola, cũng như những người tiền nhiệm của ông là Mancini và Pellegrini, tình hình lại không giống vậy.

Ngay cả khi cuối cùng Man City bị chính thức xác định có tội, chủ thể thực sự thực hiện hành vi vi phạm cũng là phía câu lạc bộ đã thuê họ, trả lương cho họ, chứ không phải bản thân những cầu thủ và HLV này.

Nhưng giờ đây, câu chuyện của họ đều sẽ bị gắn một dấu hoa thị.

Vậy khi chúng ta quay đầu lại, nhìn qua gương chiếu hậu để xem xét lại chiếc xe đua từng vô cùng lộng lẫy nhưng cũng có thể là một trò lừa bịp đó, chúng ta rốt cuộc sẽ nhìn nhận họ như thế nào?

Không, có lẽ nên hỏi rằng:

Chúng ta rốt cuộc nên nhìn nhận họ như thế nào?

Cập nhật: 2026-09-28 15:06